Huilen in de wei

De wind zat een verhaaltje voor te lezen
aan zeven boterbloemen in het gras.
Hij schreide zelf een beetje toen hij las,
want het was een triest verhaal van de Twee Wezen.

De zwaluw zei: Ik ken ook een verhaal
over een groene kever zonder zorgen,
maar hij werd opgegeten dinsdagmorgen,
is dat niet om te huilen allemaal?

Wie at hem op? vroegen de boterbloemen.
Ik, zei de zwaluw en hij keek bedroefd.
Ja, ja, de kevers worden zwaar beproefd.
Ik kan u nog wel meer gevallen noemen.

De lammetjes, die pas geboren waren,
begonnen ook te schreien alle twee;
ze wisten niet waarom, maar deden mee
en kwamen urenlang niet tot bedaren.

Alleen de koe, het was een heel intelligente,
zei: Hemel, waarom huilen jullie nou?
De boterbloemen zeiden: O mevrouw,
het is zo heerlijk om te  huilen in de lente.
Annie M. G.Schmidt. Uit: Ziezo. De 347 kinderversjes. Querido 2004. 
Het is Annie M. G. Schmidtweek 2013. Dat vieren we natuurlijk met een van haar gedichten. 
Dit gedicht is geplaatst met toestemming vooraf van uitgeverij Querido.

Boom, roos, vis

Ik leerde boom:

een b, en dan twee
rondjes. Zo: oo.
Dan nog de m
en daar stond boom.

Ik kocht een schrift
en in het schrift
schreef ik een boek.

Boom, schreef ik,
boom, boom, boom
- op ieder blad
een boom.

Het stond zó vol
met bomen,
dat ik dacht:
dit is een boek
over een bos.

Ik leerde roos:
de r en weer
die oo en dan
de s van Sjoerd.

En ik kocht
nóg een schrift
en ik schreef
wéér een boek.

Roos schreef ik,
roos, roos, roos,
en dacht: een boek
zó vol met rozen
is een boek
over een tuin.

Dat was boek twee.

Daarna schreef ik
een boek over de zee.
Sjoerd Kuyper. Uit: 'Zeepziederij de Adelaar', Veen 1994.

Moederdag

Mama doet aan de lijn.

Ze eet wiphammen

uit de broodrooster

en kaas 

van een magere koe.

Maar als er visite komt

eet ze koekjes

voor die ene keer, mag het wel.

Maar als er iemand jarig is

eet ze taartjes

voor die ene keer, mag het wel.

Maar als het zondag is

eet ze pralines

voor die ene keer, mag het wel.

Maar als ik eens

om iets lekkers vraag

voor die ene keer, mag het niet.

Riet Wille. Uit: Zuurtjes en zoetjes. Tielt, 1984/Een japon voor mijn kameleon. Averbode, 2002.

Rommelkamer

Wie hier toch woont, die moest zich schamen.
Zijn onderbroek hangt aan de lamp,
een schoolboek slingert langs de ramen,
zijn stoel vol spullen is een ramp.
Zijn regenjas ligt op de schommel,
over de wekker hangt een pet,
zijn hemd ligt in de koekjestrommel,
een hagedis ligt in zijn bed.
Zijn grote sokken langs de muren
verspreiden een onfrisse geur
tot in de huizen van de buren,
zijn broek hangt doelloos aan de deur.
Wie hier toch woont, die moest zich schamen,
niet soms, maar ieder ogenblik.
Wie woont er dan? Ik noem geen namen.
Wie woont er dan? Nou ja. Dus ik.
Shel Silverstein. Uit: Licht op zolder. Vertaling Willem Wilmink. Fontein, 1983.

Het was nog vroeg, een dag in mei

Het was nog vroeg, een dag in mei
De zon stond glurend op
Met tere stralen warmde zij
De Westertorentop.
De stad, gehuld in nachtgewaad
Keek naar de oude toren
Die zei dat in de dageraad
De lente was geboren.
Deze stem, zo diep en zacht
Die hoorde ook Babet
Een eendagsvlieg die rond middernacht
Op aarde was gezet.

Babet zei tot haar pap en mam
Ik ben nu zes uur oud
Voor een eendagsvlieg uit Amsterdam
Hoog tijd dat zij eens trouwt.
Lieve mamma, lieve pappa
Ik hou van jullie beiden
Maar mijn besluit staat vast, ik ga
Ik moet van jullie scheiden.
Babetje, sprak haar vader toen
We houden je niet tegen
Geef mamma nog een laatste zoen
Dan krijg je onze zegen.
Benjamin del Canho. Fragment uit 'De ballade van de eendagsvlieg'. Van Oorschot, 2009.

De koning gaat verhuizen

Kadoze, kaduize
de koning gaat verhuizen.
Hij gaat om negen uur precies
met heel z’n gouden theeservies
z’n vorken en z’n glazen
en al z’n duizend vazen
en met z’n vogel Trillepiep
verhuizen in de jiep

Kadoze, kaduize
de kooi met witte muizen!
De gouden troon, het gouden bad
en de satijnen keukenmat,
de hemden en de jassen
en de spiraalmatrassen,

de vissen in de vissenkom,

de lepels in de Turkse trom.
De koning zelf gaat bovenop
en draagt de gouden kolenschop.

Kadoze, kaduize
de koning gaat verhuizen.
Maar ach, die arme koningin...
o jee, die kan er niet meer in!
Wat hindert dat? Het hindert niets!
De koningin gaat op de fiets.

Annie M. G. Schmidt. Uit: De koning gaat verhuizen en andere gedichten met een kroontje. Tekeningen Wendy Panders. Querido, 2012.

Wat wil je?

Een rivier om te bevaren
tot aan het warmste huis.
Een dag om te bewaren
tot later laat tot laatst.

Een nest om in te wonen
en in het hoge gras
de fluisterende stemmen
van wie je vrienden zijn.
Gil vander Heyden. Uit: Kleine stemmen. Tekeningen André Sollie. Clavis, 2013.
33 gedichten staan er in de nieuwe bundel van Gil vander Heyden, verdeeld over 4 hoofstukken, die 'Het warmste huis', 'Een lapje lucht', 'Ademloos kijk ik toe' en 'Je zult het nooit vertellen' heten. Gedichten die fluisteren en luisteren, proeven, ontwaren en zacht sneren. De licht absurdistische tekeningen, het mooie kleur- en papiergebruik, de heldere vormgeving en het prettige lettertype maken van 'Kleine stemmen' een feestje voor jong en oud/er.

Duizend dingen over ...Nederland

Heb je van de zilveren vloot wel gehoord
De zilveren vloot van Spanje?
Die had er veel Spaanse matten aan boord
En appeltjes van Oranje!
Piet Hein! Piet Hein! Piet Hein zijn naam is klein
Zijn daden bennen groot, zijn daden bennen groot
Hij heeft gewonnen de zilveren vloot
Die heeft gewonnen, gewonnen de Zilvervloot.
Compositie: J.J. Viotta, tekst: J. P. Heije, 1844.
Dit is maar één van de vele kinderliedjes die verstopt zitten in 'Nederland', het fe-no-me-na-le prentenboek van Charlotte Dematons. Een echt zoek- en kijkboek, waarin zowat alles wat Nederland tot Nederland maakt getekend staat. 
Voor als je geen zin of tijd hebt al die dingen zelf op te zoeken is er nu 'Duizend dingen over..Nederland'. Daarin zie je wat er allemaal verstopt zit in de mooie, grote platen met zee, strand, Waddeneilanden, Amsterdam en al die andere waanzinnige tekeningen.
Het Strypker wyfke van Terschelling bijvoorbeeld. De haven van Rotterdam. Beroemde Nederlanders: Anne Frank, Johan Cruijff, Rembrandt ea. Bekende kinderboekfiguren: Minoes, Pinkeltje, Tom Poes. Moderne en oude tradities: koninginnedag, kraken, graffiti en Sint Maarten. Onze geschiedenis: Romeinen, Erasmus en Hunebedden. De Efteling en Madurodam. Nederlandse specialiteiten: bollenvelden, fietsen, appelstroop, haring en de vrijmarkt. Sinterklaas en  Zwarte Piet. En natuurlijk al die kinderliedjes:
'k Zag twee beren broodjes smeren
O het was het wonder!
't Was een wonder boven wonder
Dat die beren smeren konden
Hi hi hi, ha ha ha
'k Stond erbij en ik keek ernaar.
Charlotte Dematons en Jesse Goossens. Duizend dingen over Nederland. Lemniscaat, 2013.

Dromenvanger

kom, laten we wolken vangen
met mijn vaders vlindernet
zachte, witte wattenwolken
voor ons eigen hemelbed
welke wil je, die of die?
weet je wat, ik vang er drie
een voor jou en een voor mij
en eentje voor ons allebei
Mieke van Hooft. Uit: Morgen komt de zon weer op. Clavis, 2013.
Eenvoudige, rijmende versjes over het weer en de seizoenen. Leeftijd 3+.

Weten waar de woorden zijn

Weet jij wat een triolet is?
Een rondeel?
Een acrostichon, een een-twee-drietje, een vijfje, een zevenaar?
Nee? Ja?
Zijn je leerlingen helemaal niet dol op taalles?
Maar wel creatief en grappig in hun taaluitingen?
Denk je regelmatig: hoe bevorder ik hun lol in schrijven, lezen?
Vind je dat de huidige taalmethodes en stelopdrachten vaak te eenzijdig gericht zijn op cognitief denken?
Zou je je leerlingen zielsgraag bijbrengen hoe lezen en schrijven niet alleen leuk is maar ook broodnodig en onontbeerlijk voor hun sociaal-emotionele ontwikkeling?
Wil je ze dolgraag creatief laten schrijven maar weet je niet goed hoe?
Om al deze redenen en nog veel meer is 'Weten waar de woorden zijn' van Mariet Lems een heuse aanrader. In dit boek geen taalopdrachten, kerndoelen of theoretische verhandelingen.
Wel: fantastisch veel tips en vondsten voor spannende schrijflessen. Speelse schrijfoefeningen en  handige schrijfopdrachten. Slimme uitleg, goede suggesties, inspirerende stappenplannen en creatieve nieuwe ideeën. Plus een praktische, korte uitleg over het verschil linker- en rechterhersenhelft en wat dat betekent voor verschillende soorten schrijfopdrachten.
Alles helder vormgegeven, met mooie tekeningen en foto's, prettige lettertypes en overzichtelijke pagina's.
Elke basisschool moet dit boek in huis hebben. Wat een hemelse, rijk gesorteerde bron voor alle docenten die hun leerlingen graag begeleiden in het ontdekken en uitbreiden van hun eigen taalvermogen.
Mariet Lems. Weten waar de woorden zijn. Methodiek creatief schrijven voor leerkrachten primair onderwijs en schrijfdocenten. De Witte Uitgeverij, Leiden. 2010.